Friezen Carrousel Groep Walcheren

De fries... Een paard vol gratie, kracht en schoonheid!

Een andere carrousel

De Hengstencarrousel

 

De droom

Ergens in de zomer van 1986 rinkelde de telefoon. Pier Breimer van Indoor Friesland vroeg of ik nog iets bijzonders wist met Friezen voor het 20-jarig bestaan van het concours in oktober. Ik wist wel wat….

Het voorbeeld van Alex van Filfhout met Lammbert 260 had navolging gekregen. Ook de dekhengsten in Friesland gingen de dressuur in. Ik droomde al een poos van twaalf dekhengsten in een carrousel, want dat zou een geweldige reclame zijn voor zowel het FPS als de dressuur. Ik mocht mijn gang gaan en proberen het te regelen. Frits de Jong was de eerste die ik belde. Frits had niet alleen Reitse 272, maar was ook bestuurslid en instructeur van “De Oorsprong”. In zijn jonge jaren zat hij in het kampioensachttal, hij wist alles van carrouselrijden en ik dacht aan hem als commandant. Zijn reactie kwam direct. “Prachtig. Hoe kom je erop. Doen we. Schrijf Reitse maar op”. Ik had een lijstje van de hengsten die in de dressuur uitkwamen, maar we hadden er meer nodig om de twaalf vol te maken. Grote vraag was of de eigenaren met hun dekhengst ( die in die tijd toch al veel geld waard was) plus ruiter aan de carrousel mee wilden doen.

De eerste stappen

De grote vraag werd voorgelegd. De reacties liepen uiteen van meteen enthousiast en “ja” tot aarzelend en terughoudend. “Dit is wel een waagstuk, kan het wel, komt dat wel goed, twaalf hengsten, is dat niet vragen om ongelukken”. In 1986 stonden er precies 23 Friese dekhengsten in Nederland. Meer dan de helft ervan had ik nodig.

Maar niemand zei nee. Een trainingsavond werd afgesproken. Hengsten, ruiters en eigenaren kwamen naar Nes bij Akkrum om het te proberen. Lukte het, dan gingen we door, lukte het niet, dan werd het hele feest afgeblazen. Op de avond van 3 september 1986 naderde een rij vrachtwagens en auto’s met trailers de manege. Kleppen gingen naar beneden, lachende amazones en zuinig kijkende eigenaren haalden de hengsten uit hun vervoermiddel. Zadels werden opgelegd, hoofdstellen omgedaan, gehinnikt werd er, hier en daar klonk een echte hengstenbrul, soms riep een eigenaar nog harder dan de hengst. Ruiters en amazones stegen op en stapten de manege binnen. Daar stond Frits de Jong. Hengstenhouders en eigenaren verzamelden zich om de schoprand, klaar om in de grijpen, maar De Jong was de rust zelve. Hij had al een indeling gemaakt en riep de hengsten stuk voor stuk op.

Routinier Jolanda Schreuder met Tamme kwam voorop, de net zo ervaren Angelique Dijkstra met Tjimme daarachter. Boukje Feenstra op Doeke volgende, net als Oege met Margriet Schoonderbeek, die door de carrousel later trouwde met Obbe van der Weide. Teake kwam, gereden door de zo jong overleden Sigrid Bouma en de net goedgekeurde Frâns met Emmy Gortemaker op zijn rug. Zijn jaargenoten Foppe met Chita Bos en Falke met Zwaantje van Dijk volgden. Toen kwam de oudste van het stel, Ygram, met Otte de Vries. Hoewel eigenaar Symen Smink zijn twijfels had, was Ygram (17) nodig omdat Reitse door een blessure was uitgeschakeld. Achter Ygram liep Diedert met Arend Kaperus. De laatste twee waren Jochem met Vronie van Asma-van der Tol, nu niet in de sjees maar op de rug van Jochem en Oepke, die blonde Jelly Veltman met zich meedroeg.

De heren briesten wat naar elkaar maren er gebeurde helemaal niets. Er gingen geen achterbenen omhoog, werd niet gebeten, er was geen sprake van wilde taferelen. Frits had het snel bekeken. Thuis had hij de ruwe vormen van een carrousel op papier gezet, nu kon hij echt aan het werk. Hij haalde diep adem, keek rond, zie in het Fries dat er nies aan de hand was en begon zijn instructies. Een halfuur later was het alsof ze nooit iets anders gedaan hadden. En de eigenaren? Die hingen ontspannen over de schoprand, kijkend naar de hengsten, ondertussen de laatste verhalen uitwisselend.

16 oktober 1986

In de opstelruimte waren eigenlijk alleen de twaalf van oren tot hoef gepoetste hengsten ontspannen. Overal werd nerveus heen en weer gebeend. De klok tikte naar 20.45 uur. Frits de Jong gaf het commando om op te stijgen en rond te stappen. Toen kwam het sein van de ringmeester, de piste was vrij, ze konden naar binnen. Een volgepakte Frieslandhal keek zich de ogen uit. Dit was nog nooit vertoond. Daar kwamen op rij Tamme (7), Tjimme (7), Doeke (4), Oege (9), Teake (7), Frâns (3), Foppe (3), Falke (3), Ygram (17), Diedert (4), Jochem (12) en Oepke (9) de baan in. Ruiters en amazones in hun rijjassen, de hengsten gelijk opgetoomd. Het was een plaatje, een ovatie volgde. Voor het eerst in de geschiedenis van de Nederlandse paardensport en het FPS reed er een carrousel, gevormd door twaalf dekhengsten waaronder de hele nieuwe jaargang 1986. twaalf majesteiten, van Ygram, de oudste die nodig was en zo zijn best deed, tot Foppe, de jongste. Daar draafde mijn werkelijkheid geworden droom. Het kon dus toch, twaalf hengsten onder het zadel, macht, kracht, adel, historie, heden en toekomst van een eeuwenoud ras. Ik durf de stelling best aan dat de doorbraak van het Friese paard in de dressuur mede te danken is aan het succes op 16 oktober 1986 van de Hengstencarrousel. Want het werd daarna “gewoon” om een jonge hengst na zijn goedkeuring onder het zadel uit te brengen. Na 1986 zijn we eraan gewend geraakt dat een groot deel van de Friese dekhengsten “Z-dressuur” achter zijn naam heeft staan.

Op reis

In 1987 zouden de twaalf plus nog negen dekhengsten naar Engeland gaan voor een optreden op de Horse of the Year-show. Het FPS hield het hard vast want zo goed als al het vadermateriaal van het ras zou (veiligheidshalve) op twee veerboten de Noordzee oversteken. Uiteindelijk ging de reis niet door. De verzekeringspremie was dermate hoog dat de British Horse Board er met pijn in het hart van afzag. Drie jaar later trad de Hengstencarrousel in een nieuwe samenstelling op voor Koningin Beatrix, tijdens de viering van 110 jaar FPS op 2 september 1989.  De groep bestond op Gaye, Tamme, Doeke, Jildert, Jakob, Lute, Reitse, Diedert, Tjimme, Oege, Marko en Falke. En zo hoort het ook. Oudere hengsten maken plaats voor de jongere generatie, om op die manier steeds een groep te hebben die maximaal presteert. Tussen 1986 en 2000 zijn de hengsten praktisch overal geweest. Van Jumping Amsterdam tot Indoor Brabant, van het CHIO in Rotterdam tot een heel bijzonder avondoptreden in Den Haag bij de Wereldruiterspelen van 1994.

 

Bronvermelding:

Het Friese Paard geschreven door Petra van den Heuvel, uitgeverij Forte Uitgevers